काठमाडौं : पछिल्ला केही वर्षहरूमा डेटा साइन्स एक अत्यन्त लोकप्रिय करियर क्षेत्रको रूपमा विकसित भएको छ। एआईको विकास र डेटा विश्लेषणको बढ्दो महत्वले यसलाई धेरैको आकर्षण बनाएको छ।
डेटा साइन्समा स्टाटिस्टिक्स, मसिन लर्निङ र कम्प्युटर साइन्सका विभिन्न पक्ष समावेश हुन्छन्, र यस क्षेत्रको विकास अझै जारी छ। उच्च तलब, विभिन्न अवसर र उज्जवल भविष्यले यसलाई एक आकर्षक करियर बनाइरहेको छ।
आजको डिजिटल युगमा, जहाँ डेटा नै अर्थतन्त्रको इन्धन बनेको छ, त्यसको प्रभावले विभिन्न क्षेत्रहरूमा क्रान्ति ल्याएको छ। यातायात, ऊर्जा, उत्पादन, वित्त, स्वास्थ्य सेवा र ई-कमर्स जस्ता क्षेत्रहरूमा डेटा एक अमूल्य सम्पत्ति बनिसकेको छ। सफल व्यवसायहरूको पछाडि डेटा र यसको सही उपयोगको ठूलो भूमिका छ।
के हो डेटा?
डेटा भन्नाले तथ्य, जानकारी र तथ्याङ्कको संग्रहलाई जनाउँछ। यो अङ्क, अक्षर, ध्वनि र तस्बिरजस्ता विभिन्न रूपहरूमा हुन सक्छ। अहिले प्रत्येक संस्थासँग ठूलो मात्रामा यस्तो डेटा उपलब्ध छ, तर ती अधिकांश डेटा निश्चित ढाँचामा छैनन्। यस्ता डेटाबाट महत्वपूर्ण जानकारी निकाल्नका लागि विशेषज्ञहरूको आवश्यकता पर्छ।
दक्ष जनशक्ति त्यस डेटा विश्लेषण गरेर कम्पनीहरूलाई व्यावसायिक समस्याहरूको व्यावहारिक समाधान दिन्छ, जसका कारण ती कम्पनीहरूले छोटो समयमा वृद्धि र सफलता प्राप्त गर्छन्। यही कारणले गर्दा आजको व्यवसाय र क्षेत्रहरूलाई डेटा साइन्सका दक्ष जनशक्तिहरूको आवश्यकता छ।
नेपालमा समेत विश्वविद्यालयहरूले यस क्षेत्रमा औपचारिक कोर्सहरू सुरु गरिसकेका छन्, र यसमा काम गर्ने कम्पनीहरू पनि जन्मिरहेका छन्। यस क्षेत्रमा दक्षता भएका व्यक्तिहरूलाई गुगल, अमेजन, आईबीएम जस्ता बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरूमा रोजगारीको अवसर मिल्न सक्छ। यसको अर्थ, आगामी वर्षहरूमा डेटा साइन्स क्षेत्रमा वृद्धि र अवसरको कुनै कमी हुँदैन।
डेटा साइन्स क्षेत्रमा करियर बनाउने पथ:
- सम्बन्धित डिग्री लिने:
डेटा साइन्सको क्षेत्रमा करियर सुरु गर्न, डेटा साइन्स, स्टाटिस्टिक्स, कम्प्युटर साइन्स जस्ता विषयहरूमा स्नातक डिग्री लिनु महत्त्वपूर्ण छ। यसले तपाईंको आधारलाई मजबुत बनाउँछ। नेपालका प्रमुख विश्वविद्यालयहरूमा यस विषयका कोर्सहरू उपलब्ध छन्, र केही कलेजहरूले विदेशी विश्वविद्यालयका कोर्सहरू पनि प्रस्ताव गर्छन्। - हार्ड र सफ्ट स्किल्स:
डेटा साइन्समा पाइथन, आर, एसक्यूएल जस्ता प्रोग्रामिङ भाषाहरूको महत्त्वपूर्ण भूमिका हुन्छ। साथै, डेटा भिजुअलाइजेसन, मसिन लर्निङ, डीप लर्निङ, बिग डेटा र क्लाउड कम्प्युटिङ जस्ता प्रविधिहरूको गहिरो ज्ञान आवश्यक छ। यी त भए हार्ड स्किल्स। तपाईंले यी सीपहरूलाई स्वअध्ययन वा अनलाइन कोर्सहरू मार्फत सिक्न सक्नुहुन्छ। साथै, सफ्ट स्किल्स जस्तै समस्या समाधान, संचार र टीमवर्कमा दक्षता पनि महत्त्वपूर्ण छ। - व्यावहारिक अनुभव:
यो क्षेत्रमा केवल सैद्धान्तिक ज्ञान मात्रै पर्याप्त हुँदैन। व्यावसायिक समस्याहरूको समाधान दिने क्षमता सुधार्नको लागि व्यावहारिक अनुभव आवश्यक छ। इन्टर्नशिप एक राम्रो अवसर हो जसले तपाईंलाई वास्तविक संसारका समस्यासँग जुध्न र नयाँ सीप सिक्न मद्दत गर्दछ। - पोर्टफोलियो र नेटवर्किङ:
डेटा साइन्सका परियोजनाहरूमा काम गरेर, तपाईं आफ्नो अनलाइन पोर्टफोलियो बनाउन सक्नुहुन्छ। राम्रो पोर्टफोलियोले तपाईंलाई विश्वस्तरिय कम्पनीहरूमा काम गर्ने अवसर दिन सक्छ। साथै, डेटा साइन्सका विभिन्न कम्युनिटीहरूमा सामेल भएर तपाईं नेटवर्किङ गर्न सक्नुहुन्छ। यसले तपाईंलाई नयाँ अवसर र पेशेवर कनेक्शन बनाउन मद्दत पुर्याउँछ।
समग्रमा यी कदमहरू पुरा गर्दा तपाईं डेटा साइन्सको क्षेत्रमा उज्जवल भविष्य निर्माण गर्न सक्षम हुनुहुनेछ।
