काठमाडौं : काठमाडौं महानगरपालिकाले महानगरभित्रका रुखहरूमा झिलिमिली बत्ती राख्न प्रतिबन्ध लगाएको छ। आइतबार बसेको ३७औं कार्यपालिका बैठकले ‘लहरे बत्ती व्यवस्थापन कार्यविधि, २०८१’ स्वीकृत गर्दै यस्तो निर्णय गरेको हो।
महानगरपालिकाका अनुसार कृत्रिम बत्तीहरूले मानव स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पुर्याउने, सवारी सुरक्षामा जोखिम बढाउने तथा चराचुरुङ्गीको प्राकृतिक जीवनचक्रमा अवरोध पुर्याउने भएकाले यो कदम चालिएको हो।
साथै यस्ता बत्तीहरूले पुरातात्त्विक र सांस्कृतिक सम्पदाको सौन्दर्यमा समेत नकारात्मक प्रभाव पर्ने महानगरको ठहर छ।
नयाँ मापदण्डका प्रावधानहरू
कार्यविधिका नौ दफाहरूले लहरे बत्तीहरूको व्यवस्थापनलाई प्रष्ट्याएका छन्। प्रमुख वसन्त आचार्यका अनुसार, यस मापदण्डको उद्देश्य सहरी सौन्दर्यलाई सन्तुलित राख्दै मानव स्वास्थ्य, सवारी सुरक्षा र पर्यावरणीय सन्तुलन कायम गर्नु हो।
- रुखमा बत्ती राख्न प्रतिबन्ध: सार्वजनिक तथा निजी स्वामित्वका रुखहरूमा कुनै पनि लहरे बत्ती राख्न नपाइने,
- अनुमति आवश्यक: अन्यत्र बत्ती राख्नुपरेमा महानगरको वातावरण व्यवस्थापन विभागबाट स्वीकृति लिनुपर्ने,
- गुणस्तर कायम गर्नुपर्ने: बत्तीको पावर, रंग र प्रकाश फैलावटको दायरा प्राविधिक रूपमा विश्लेषण गरिने,
अनुगमन र कारबाही
महानगरले नियमित रूपमा बत्तीहरूको मापदण्डअनुसारको प्रयोग भइरहेको छ कि छैन भनी अनुगमन गर्नेछ।
- मापदण्ड उल्लंघनको परिणाम: मापदण्ड विपरीत बत्ती राखिएको पाइएमा ती बत्ती जफत गरिनेछ। जरिवाना पनि लगाइनेछ।
- विशेष छुट: जात्रा तथा पर्वका अवसरमा सात दिनसम्म मात्र बत्ती राख्न अनुमति दिइनेछ।
महानगरको यो निर्णयले सहरी क्षेत्रमा रुखहरूको संरक्षण, पर्यावरणीय सन्तुलन र सांस्कृतिक सम्पदाको सौन्दर्यलाई प्राथमिकता दिएको देखिन्छ।
