काठमाडौँ : सरकारले शेयर बजारका व्यक्तिगत लगानीकर्तालाई ठूलो राहत दिँदै पुँजीगत लाभकर (Capital Gains Tax) मा उल्लेख्य कटौती गर्ने निर्णय गरेको छ। आज बसेको मन्त्रिपरिषद्को बैठकले प्राकृतिक व्यक्तिको हकमा शेयर कारोबार गर्दा लाग्दै आएको लाभकर घटाइएको औपचारिक घोषणा गरेको हो। लामो समयदेखि सुस्त अवस्थामा रहेको सेयर बजारलाई गति दिन र लगानीकर्ताको मनोबल उकास्न सरकारले यस रणनीतिक कदम चालेको हो।
सरकारको नयाँ निर्णय अनुसार अब ३६५ दिनभन्दा बढी शेयर होल्ड गरेर बेच्ने दीर्घकालीन लगानीकर्ताले नाफाको ३.५ प्रतिशत मात्र पुँजीगत लाभकर तिरे पुग्नेछ। यसअघि यस्ता दीर्घकालीन लगानीकर्ताले ७.५ प्रतिशत कर बुझाउँदै आएका थिए। करको दर आधाभन्दा बढीले घटेपछि बजारमा दीर्घकालीन रूपमा लगानी गर्नेहरूलाई ठूलो प्रत्यक्ष फाइदा पुग्ने देखिन्छ।
त्यस्तै, शेयर खरिद गरेको ३६५ दिनभित्रै बिक्री गर्ने अल्पकालीन लगानीकर्ताका लागि पनि करको दर आधा घटाइएको छ। नयाँ व्यवस्था अनुसार अल्पकालीन कारोबारमा हुने नाफामा अब ५ प्रतिशत मात्र पुँजीगत लाभकर लाग्नेछ। यसअघि अल्पकालीन लगानीकर्ताले नाफाको १० प्रतिशतसम्म भारी कर तिर्नुपर्ने बाध्यता रहेको थियो।
करको दरमा गरिएको यो व्यापक कटौतीले सेयर बजारमा कारोबार रकम (Turnover) र गतिशीलता दुवै बढाउने अपेक्षा गरिएको छ। साना तथा ठूला दुवै थरी लगानीकर्ताका लागि नाफाको ठूलो हिस्सा करमै जाने समस्या हटेपछि बजारमा नयाँ पुँजी भित्रिने र नयाँ लगानीकर्ताको आकर्षण थप बढ्ने बजार विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
समग्रमा, मन्त्रिपरिषद्को यो निर्णयलाई लगानीकर्ता र सेयर बजार विश्लेषकहरूले निकै सकारात्मक रूपमा लिएका छन्। करको दर घट्दा लगानीकर्ताको खुद नाफा बढ्ने मात्र नभई बजारमा स्थायित्व आउने र यसले समग्र देशकै अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउन सहयोग पुर्याउने विश्वास गरिएको छ।