काठमाडौँ : गर्भधारणको पहिलो महिना महिलाको लागि अनौठो र नयाँ अनुभवले भरिएको हुन्छ। यो समयमा थाहा पाइन्छ कि गर्भमा नयाँ जीवन सुरु भएको छ, जसले महिलालाई भावनात्मक रूपमा संवेदनशील बनाउँछ।
उनीहरु स-साना कुरामा गम्भीर हुन्छन्। विभिन्न विचारले मनमा हलचल ल्याउँछ।
गर्भधारणको पहिलो महिनामा देखिने लक्षणहरू
- मूडमा परिवर्तन: गर्भावस्था सुरु भएपछि हर्मोनको स्तरमा तीव्र वृद्धि हुन्छ, जसले गर्दा महिलाको भावनामा परिवर्तन आउँछ। कहिले अत्यधिक भावुक त कहिले निराश बनाउँछ।
- वाकवाकी लाग्नु: केही महिलालाई खाना खाएपछि वा खाना सोच्दा नै वाकवाकी लाग्छ। यसमा फाइबरयुक्त खाना खाने र हल्का व्यायामले सहयोग पुर्याउन सक्छ।
- महिनावारीको जस्तो दुखाइ: केही महिलाले पेट र कम्मरमा हल्का दुखाइ अनुभव गर्छन्। दुखाइ बढेमा चिकित्सकको परामर्श लिनु राम्रो हुन्छ।
- पिसाबको आवृत्ति बढ्नु: गर्भावस्थामा रगतको मात्रा बढ्नाले मिर्गौलामा तरल पदार्थ बढी समयसम्म रहन्छ, जसका कारण बारम्बार पिसाब लाग्न सक्छ।
- स्तनमा दुखाइ: यो समयमा स्तन संवेदनशील हुन्छन्। हल्का दुख्न वा सुन्निने अनुभव हुन सक्छ।
- थकान महसुस हुनु: प्रोजेस्टोरोन हर्मोनको कारणले गर्दा बढी थकान महसुस हुन्छ।
- खानामा अरूचि: गर्भधारणपछि मन पर्ने खानेकुरामा पनि मन नलाग्न सक्छ, यद्यपि यो सबैमा लागू नहुन पनि सक्छ।
सन्तानको विकास
गर्भधारणपछि निषेचित अण्डा डिम्बाहिनी नली हुँदै गर्भाशयमा पुग्छ। अण्डाका कोषिकाहरू विभाजित भई भ्रूण र प्लासेन्टा बन्न सुरु गर्छन्। प्लासेन्टाले गर्भमा रहेको शिशुको पोषण तयार गर्छ।
अपनाउनु पर्ने सावधानीहरू
- फोलिक एसिड र भिटामिनको सेवन: चिकित्सकको परामर्शमा फोलिक एसिड र आवश्यक भिटामिन लिनु पर्छ।
- सक्रिय रहनु: गर्भवती महिलालाई हल्का व्यायाम गर्दा सक्रियता र स्फूर्ति रहन मद्दत मिल्छ। तर भारी काम वा भारी बोझ उठाउनु हुँदैन।
- स्वास्थ्य सेवाको परामर्श: व्यक्तिगत स्वास्थ्य र गर्भावस्थाका आवश्यकताबारे चिकित्सकसँग नियमित रूपमा परामर्श गर्नु आवश्यक छ।
चेकलिस्ट
- चिकित्सक र अस्पताल छनोट: पहिलो महिनादेखि नै सही चिकित्सक र अस्पतालको छनोट गरी नियमित चेकअप तथा निगरानीमा रहनु आवश्यक छ।
- पोषण सूची तयार पार्नु: पोषणको उचित सल्लाहका लागि चिकित्सकसँग परामर्श लिन सकिन्छ ताकि गर्भावस्थामा स्वास्थ्यलाई असर गर्ने कुनै पनि तत्वबाट जोगिन सकियोस्।
गर्भधारणको यो प्रारम्भिक चरणमा मानसिक र शारीरिक रूपमा तयारी गर्न सजग रहनु अत्यावश्यक छ।
